Tomte Tummetot – prentenpracht voor winter/voorjaar

Groen doen begint bij jezelf. En doorgaand vanuit die visie vind ik het belangrijk om juist kinderen de liefde en het respect voor de natuur bij te brengen dat voor zowel het kind als moeder aarde heel prettig zal zijn. Hierbij hoort wat mij betreft bij jonge kinderen geen belerend moraalvingertje; de natuur is een schatkist aan avontuur en leuke dingen voor een kind, dus maak er gewoon lekker een feestje van. Eén van de vele manieren om dat te doen is voorlezen. Voorlezen is goed voor de ouder-kind relatie, voor de ontwikkeling en het plezier van het kind, en bij de boeken die ik zal beschrijven, ook goed voor de relatie tussen het kind en de aarde waar we op wonen.

Het boek dat ik hier wil bespreken is Tomte Tummetot, een boek van Astrid Lindgren en geïllustreerd door Harald Wiberg. Ik zal vertellen waarom ik het een groen boek vind, wat ik de sterke- en minder sterke kanten van het boek vind, en een paar van de mogelijkheden die het boek biedt.

Tomte Tummetot is een boek voor kinderen vanaf de peuterleeftijd en kan dan nog heel wat jaartjes mee. Het gaat over een kabouter die in de winter waakt over de mensen en dieren van een boerderij in het bos. Het boek is zeer goed in te passen in de loop van de seizoenen, en speelt in de periode waarin de winter bijna ten einde is en iedereen droomt van de lente. Het is echt gericht op het cyclische aspect van de seizoenen en de natuur, wat zowel in de tekst als in de afbeeldingen goed wordt neergezet. Ik ben - medio April - een tíkje laat met dit bericht, maar dat geeft je in ieder geval ruim de tijd het boek te kopen of reserveren bij de bieb. 😀

Het is een groot prentenboek, met steeds één voorstelling van tekst en een prent op twee pagina's. Dit vind ik zelf heel fijn, omdat het een rustig beeld geeft; het kind kan kijken naar een paginagrote prent zonder de afleiding van de volgende, terwijl jij vertelt. De tekst is voor heel jonge kinderen nog te lang en te moeilijk, maar dit vind ik geen enkel bezwaar. Dat pas ik zelf tijdens het voorlezen wel aan. Een deel van het boek heeft een 'herhalingsfactor', waarbij Tomte de dieren die hij ontmoet steeds hetzelfde influistert. Dit is ritmisch en dat is heel prettig voor jonge kinderen. Hou dat zinnetje dan ook steeds weer hetzelfde wanneer je de tekst versimpelt. De zinsopbouw is echt heel pittig, vooral als je je bedenkt dat het taalvermogen en de fantasie van peuters nog het meest tot zijn recht komt wanneer je hele basale zinnetjes gebruikt bij het voorlezen. Om maar een voorbeeldje te nemen:

"Lang kijkt hij in gedachten verzonken naar de kinderen."
wordt dan:
"Tomte kijkt naar de kinderen".

Taal moet uitnodigen, niet overdonderen, zullen we maar zeggen. Bij jonge kinderen is dit: korte basale zinnen, en altijd in tegenwoordige tijd. Verder kun je er voor kiezen de laatste twee pagina's over te slaan bij jonge kinderen. Het boek loopt namelijk van winter naar lente, maar grijpt in die laatste twee pagina's weer terug naar het nu, de winter. Zelf vind ik het bij kleintjes fijner om te eindigen bij het dromen over de lente. Ten slotte is er één klein detail waar ik zelf over viel: het woord 'hun' waar het 'hen' zou moeten zijn. Maar goed, dit stukje grammatica staat tegenwoordig zelf ook al op de tocht geloof ik... maar toch.

De prenten vind ik mooi, rustig en sfeervol, en bieden genoeg te zien om met je kind over door te praten. Door het herhalend principe van het boek kun je ook een paar pagina's overslaan als je het wat korter wilt houden. Als je kind dat ten minste van je pikt wanneer hij/zij bekend is het het boek. 😉

Sterke punten:
+ grote prenten
+ rustig beeld
+ ritmisch

Minder sterke punten:
- soms wat ouderwetse woorden

 

Tomte Tummetot

Voorleestips:

  •  Sowieso het moment waarop je dit boek voorleest: het sluit aan op het eind van de winter. Om dit boek erbij te pakken als je in je bikini zit, is... tja.
  • Kijk voor of na het voorlezen eens samen naar de maan en het maanlicht, die ook in dit boek ter sprake komen. De meeste kinderen vinden de maan heel speciaal. Ik ook trouwens.
  • Ga die dag of de dag erna eens op stap naar de dieren die in het boek voorkomen. Wat doen deze dieren overdag als het licht is? En zijn ze binnen, of buiten? Waar slapen ze?
    Afdrukken in de sneeuw. Als we mazzel hebben dan he? De winters van nu leggen Nederland niet vaak meer onder een witte deken. Je kan de sporen van Tomte zien in de sneeuw. Wat voor sporen zien we buiten? Heb jij ook voetstappen in de sneeuw?
  • Verder: praten over donker en licht, dag en nacht, sneeuw, kou, rust, slapen.
  • En last but not least: kabouters natuurlijk!

 

disclaimer: Lara heeft een achtergrond en opleiding met betrekking tot het lesgeven aan kinderen, maar is geen professional. Ze beschrijft haar persoonlijke ideeën, op basis van studie en ervaring, vanuit een 'groen getinte' levensbeschouwing.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *